فیشورسیلانت (شیارپوش)؛ محافظت حرفه‌ای از دندان‌های کودکان

پوسیدگی دندان یکی از شایع‌ترین مشکلات دهان و دندان در کودکان است؛ به‌طوری‌که بر اساس گزارش آکادمی دندانپزشکی کودکان امریکا بیش از ۴۲٪ کودکان ۲ تا ۱۱ سال حداقل یک پوسیدگی در دندان شیری دارند. اما خوشبختانه امروزه روش‌های پیشگیری حرفه‌ای مثل فیشورسیلانت دندان کودکان می‌تواند تا ۸۰ درصد احتمال پوسیدگی را کاهش دهد.

فیشورسیلانت چیست؟

فیشورسیلانت یا شیارپوش دندان یک لایه بسیار نازک و همرنگ دندان است که روی شیارهای عمیق سطح جونده دندان‌های آسیاب کودک زده می‌شود.

این شیارها محل تجمع غذا و باکتری هستند و حتی با بهترین مسواک‌زدن هم به‌طور کامل تمیز نمی‌شوند.

به همین دلیل دندانپزشکان کودکان روش محافظتی فیشورسیلانت را توصیه می‌کنند تا یک سد فیزیکی بین مینا و عوامل پوسیدگی ایجاد شود.

در منابعی مثل Centers for Disease Control (CDC) این روش یکی از مؤثرترین مداخلات پیشگیرانه معرفی شده است،

و انجمن دندانپزشکی آمریکا ADA نیز تأکید می‌کند که شیارپوش می‌تواند تا ۸۰٪ از پوسیدگی دندان‌های آسیاب جلوگیری کند.

فیشورسیلانت دندان کودکان برای چه دندان‌هایی لازم است؟

به طور معمول برای دندان‌های زیر توصیه می‌شود:

• دندان‌های آسیای دائمی اول (دندان شش‌سالگی)
• دندان‌های آسیای دائمی دوم (سن ۱۱–۱۲ سال)
• گاهی دندان‌های شیری با شیارهای عمیق
• دندان‌هایی که در خطر شدید پوسیدگی هستند

چرا فیشورسیلانت دندان کودکان ضروری است؟

شیارهای سطح جونده دندان‌ها عمیق و باریک هستند و موی مسواک نمی‌تواند عمق آن‌ها را تمیز کند.

این شیارها محلی ایده‌آل برای رشد باکتری‌های پوسیدگی‌ساز‌اند.

مزایای اصلی شیارپوش عبارت‌اند از:

۱. کاهش ۶۰ تا ۸۰ درصدی پوسیدگی

این مهم‌ترین دلیل انتخاب فیشورسیلانت است.

۲. بدون درد و بدون نیاز به تزریق

در این روش دندان تراش داده نمی‌شود و کودک هیچ دردی احساس نمی‌کند.

۳. درمان سریع (۵ تا ۱۰ دقیقه برای هر دندان)

برای کودکان مضطرب بسیار مناسب است.

۴. کاملاً قابل برگشت و قابل ترمیم

در صورت نیاز قابل اضافه یا تعویض است.

۵. ماندگاری بالا (۳ تا ۷ سال)

اگر سالانه چکاپ دندان انجام شود، حتی بیشتر نیز دوام می‌آورد.

بهترین سن انجام فیشورسیلانت کودکان

بهترین زمان، بلافاصله پس از رویش دندان دائمی اول است؛ یعنی:

• دندان شش‌سالگی (۶ تا ۷ سال)
• دندان آسیای دوم (۱۱ تا ۱۲ سال)

البته در مواردی خاص ممکن است برای دندان‌های شیری نیز استفاده شود، به‌ویژه:

• کودکانی که پوسیدگی زودرس دارند
• کودکانی با سطح بهداشت پایین
• کودکان با شیارهای بسیار عمیق

مراحل انجام فیشورسیلانت در کودکان

مراحل انجام کاملاً بدون درد و غیرتهاجمی است:

 ۱- تمیز کردن سطح دندان

سطح جونده با برس مخصوص پاک می‌شود.

۲- خشک کردن و ایزوله کردن

برای جلوگیری از رطوبت، دندان با رول پنبه یا ابزار مخصوص خشک نگه داشته می‌شود.

۳- استفاده از اسید اچ (شفاف و بی‌ضرر)

برای افزایش چسبندگی، سطح دندان به مدت چند ثانیه اچ می‌شود.

۴- شستشو و خشک کردن مجدد

۵- قراردادن ماده فیشورسیلانت

ماده همرنگ دندان روی شیارها قرار می‌گیرد.

۶- تاباندن نور آبی (Light Cure)

ماده در چند ثانیه سفت و مقاوم می‌شود.

کل مراحل برای هر دندان کمتر از ۱۰ دقیقه زمان می‌برد.

ماندگاری فیشورسیلانت چقدر است؟

به طور معمول بین ۳ تا ۷ سال دوام دارد.

اما فاکتورهای زیر مؤثر‌اند:

• عادات غذایی
• جویدن اجسام سخت
• بهداشت دهان
• جنس و کیفیت ماده مورد استفاده
• چکاپ سالانه دندان

دندانپزشک در معاینه‌های دوره‌ای، شیارپوش را بررسی و در صورت لزوم ترمیم می‌کند.

آیا فیشورسیلانت برای کودک ضرر دارد؟

خیر، بر اساس مطالعات ADA و CDC این روش:

• کاملاً ایمن
• بدون درد
• بدون نیاز به تراش دندان
• مناسب برای همه کودکان

است.

در برخی والدین نگرانی درباره مقدار بسیار کم BPA در برخی مواد شیارپوش وجود دارد، اما مطابق تحقیقات، مقدار BPA آزادشده بسیار کمتر از حد مجاز بوده و هیچ خطر سلامتی ندارد.

هزینه فیشورسیلانت دندان کودکان

هزینه بسته به:

• نوع ماده
• تعداد دندان
• تجربه دندانپزشک
• موقعیت جغرافیایی

متفاوت است، اما معمولاً از بسیاری درمان‌های دندانپزشکی کمتر است و در طولانی‌مدت موجب صرفه‌جویی قابل‌توجه در هزینه‌های درمان پوسیدگی می‌شود.

مراقبت‌های بعد از فیشورسیلانت

مزیت بزرگ این روش این است که تقریباً هیچ مراقبت خاصی لازم ندارد.

تنها توصیه‌ها:

• یک ساعت پس از انجام، کودک غذاهای سفت نخورد
• مسواک‌زدن و نخ دندان طبق روال
• چکاپ شش‌ماهه

در صورت لب‌پریدگی جزئی، پزشک سریعاً آن را ترمیم می‌کند.

چه کودکانی بیشترین نیاز به شیارپوش دارند؟

• کودکانی با پوسیدگی‌های متعدد
• کودکانی با شیارهای عمیق
• کودکانی با رژیم غذایی قندی
• کودکانی که خوب مسواک نمی‌زنند
• کودکانی که عادت دندان‌قروچه دارند
• کسانی که مینای ضعیف دارند (هیپومینرالیزیشن)

تفاوت فیشورسیلانت با فلورایدتراپی

هر دو روش برای پیشگیری از پوسیدگی کودکان به کار می‌روند ولی:

• فلوراید اثر تقویت‌کننده مینای دندان دارد
• فیشورسیلانت یک سد فیزیکی برای جلوگیری از تجمع غذا و باکتری است

در کودکان پرریسک، معمولاً ترکیب هر دو روش بهترین نتیجه را دارد.

برای رزرو نوبت و معاینه دندان کودک دلبندتان توسط متخصص دندانپزشکی کودکان می توانید با مشاورین درمانگاه برلیان تماس حاصل فرمایید.